بی‌پروایی گماشتگان خود را مهار کنید!
آیت الله سیدضیاء مرتضوی
«حیا» یک ویژگی اخلاقی انسانی است که در متون حدیثی ما روایات پرشماری درباره جایگاه و آثار بود و نبود آن و نسبت آن با ایمان و دینداری وارد شده است؛ چنان که در سخنی از امام صادق(ع) آمده است: «کسی که حیا ندارد ایمان ندارد». نیز ایشان با تاکید بر پیوستگی مکارم اخلاقی مواردی از ارزش‌های اخلاقی مانند راستگویی، امانتداری و صله رحم را برمی‌شمارد، اما سرآمد همه آنها را «حیا» می‌داند؛ چنان که در برخی روایات یکی از مظاهر روشن فقدان حیا دریدگی و بدزبانی شمرده شده است و کدام بدزبانی بدتر از تهمت زدن به دیگران.
🔸در روایات چندی آمده است که از مثل‌های پیامبران(ع) تنها این گفته در میان مردم باقی مانده است: «وقتی شرم نداشتی، هر کاری خواستی بکن» و اینکه اهل جاهلیت نیز آخرین سخنی که از پیامبران به آن استناد می‌کردند همین بود. امام کاظم(ع) این مَثَل پیامبران را بازگو کرده و افزوده است: «این درباره بنی‌امیه است». به این معنا که رفتار و اخلاق بنی‌امیه در سیاست و حکمرانی با آن همه پیامدهای ناگوار و ماندگار، ریشه در فقدان حیا در آنان داشت! یک نمونه آن، اشاره امام سجاد(ع) به رفتار بنی‌امیه با خاندان پیامبر(ص) است که از زبان «مهیار» شاعر بیان فرمود:
«چوب‌های منبر پیامبر را بزرگ می‌دارند، اما فرزندان او را زیر پاهای خود گذاشته‌اند! فرزندان پیامبر(ص) به کدام حکم از شما پیروی کنند، در حالی که افتخار شما این است که اصحاب و تابعان او هستید؟»
🔸براین اساس، یک شاخه مهم و بلکه یک پایه «اخلاق سیاسی» را باید «حیای سیاسی» شمرد. در سیاست دینی کسی پای‌بند ارزش‌های اخلاقی و شرعی است که دارای «حیای سیاسی» باشد. این ویژگی بخشی از همان «حیای عام» است که آمیخته با ایمان و خاستگاه بسیاری از ارزش‌های اخلاقی است. کسی که گرفتار ضعف حیا باشد، به همان نسبت در گرداب بداخلاقی سیاسی می‌افتد و وقتی پوشش شرم و حیا از میان رفت، او ممکن است برای پیشبرد سیاست و هدف خود، به هر کاری و هر گفته‌ای دست بزند. اینجاست که آن گفته رئیس «ساواک» خطاب به امام‌خمینی، تداعی می کند که سیاست را «پدرسوختگی» نامیده و آن را ویژه خودشان شمرده بود و نه یک عالم ربانی، مانند «آیت الله خمینی»!
🔸در روزهای اخیر پس از انتشار مطلبی از سوی آقای مهندس میرحسین موسوی، بخشی از جامعه از آن استقبال و پاره‌ای نیز مخالفت کردند؛ چنان که برخی، بخشی از آن مطلب را لازم و به‌موقع شمردند و با بخشی دیگر مخالفت کردند. این امر تا اینجا امری طبیعی است و فعلا موضوع سخن ما نیست.
اما در این میان پاره‌ای برآشفته و پا بر حریم اخلاق و حدود شرعی گذاشته و قلم و زبان را به هتاکی و تهمت آلوده ساخته‌اند. البته آنان نخستین بار نیست که چنین بی‌پروا درباره افراد و جریان‌ها سخن گفته‌اند. گویا یک هدف از گماشتن آنان و دست‌کم ادامه «مأموریت» آنان همین بوده و هست وگرنه چگونه می‌شود گماشته‌ای، سال‌ها درباره شخصیت‌های شناخته‌شده و مورد احترام و با سال‌ها خدمتگزاری در مناصب مهم، این گونه هتاکی کند و انواع نسبت‌های ناروا که برساخته دخمه‌های فریب و اذهان بیمار است، منتشر سازد و مهار نشود؟
🔸متاسفانه شاهدیم این بی‌پروایی در گفتار و تهمت‌پراکنی، به سطح خطابه جمعه، هرچند بس اندک، نیز رسیده و جایی که همواره باید محل دعوت به تقوا و حفظ حدود شرعی و ارزش‌های اخلاقی باشد، محل هتاکی و تهمت زدن شد. پرسش این است که این کدام اخلاق اسلامی و عدالت شرعی است که سال‌ها، با همه ابزارهای در اختیار، حتی صدا و سیما که بی‌شک متعلق به عموم مردم است و باید مروج مکارم اخلاقی باشد، علیه افرادی محترم و در حصر، بی‌پروا سخن گفته شود و تهمت زده شود و آنان هیچ مجالی برای دفاع نداشته باشند، اما همین که از سوی آنان چند جمله در نقد برخی مواضع و عملکردها یا پرسشی مطرح شود، افزون بر رسانه‌های «مأمور»، آن خطیب «مجاور» نیز این گونه زشت و ناروا واکنش نشان دهد؟
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. نخستین نفر باشید.
یادداشت، نقد یا دیدگاه خود را بنویسیدبدون ترک این صفحه، برداشت خود را با ما و دیگر خوانندگان در میان بگذارید.