پیرو محاکمات پرشتاب اخیر، به این واقعیات نیز رسیدگی کنید!

پیرو محاکمات پرشتاب اخیر، به این واقعیات نیز رسیدگی کنید!
«قسمت چهارم»

آیة الله سیدضیاء مرتضوی

🔸روزنامه جمهوری اسلامی
🔸یکشنبه ۲۵ دی ۱۴۰۱

🔸۱- جناب مجلسی روایت کرده است روزی سفیان ثوری به دیدار امام صادق(ع) رفت و ایشان را رنگ‌پریده دید و سبب آن را جویا شد. امام(ع) فرمود: اهل خانه را از رفتن بالای بام منع کرده بودم؛ اما وقتی وارد خانه شدم دیدم یکی از کنیزان که نگهداری پسربچه‌ام را بر عهده داشت، با کودک در بغل، بالای نردبان رفته و وقتی چشمش به من افتاد ترسید و دست‌پاچه شد و کودک به زمین سقوط کرد و مرد؛ اما رنگم به سبب مرگ کودک نپرید و تنها به این سبب پریده است که به دل این کنیز «رعب» و ترس انداختم: «انما تغیّر لونی لما ادخلت علیها من الرعب»! و آن گاه دو بار به کنیز فرمود: تو برای خدا آزاد هستی و اشکالی بر تو نیست!

🔸۲- اگر ایجاد یک رعب ناخواسته‌ در دل یک کنیز متخلف که تخلف او نیز به مرگ فرزند امام(ع) انجامیده، رنگ از چهره امام(ع) می‌برد و حضرت می‌خواهد با آزاد کردن او و دلداری دادن به او، جبران شود، درباره برخی رفتارهای تاثرانگیز در برابر دیدگان عموم چه باید گفت؟ این دختران و پسران که گاه با خشونت زجرآور با آنان رفتار می‌شود،  فرزندان و «دست‌پرورده» همین جامعه و همین نظام و همین مسئولان هستند.

🔸۳- جناب مجلسی در نکوهش برخی عالمان که از موقعیت خود سوء استفاده می‌کنند، روایتی مبسوط از امام عسکری(ع) نقل کرده است؛ از جمله اینکه اینان مطالبی را به دین و اهل بیت نسبت می‌دهند که نادرست و مایه گمراهی شیعیان است؛ عالمانی که خود گمراهند و فهم درستی از دین ندارند و مایه گمراهی دیگران می‌شوند. امام(ع) در این نقل، کار این دسته افراد را از حمله سپاه یزید به امام‌حسین(ع) و یاران ایشان زیان‌بارتر شمرده است؛ با این استدلال که آنان جان و مال را می‌گیرند و اینان با توجه به جایگاه خود مایه شک و شبهه در باورها و ایمان شیعیان ضعیف می‌شوند و آنان را به گمراهی و بازماندن از مسیر حق و درست می‌کشانند.

🔸۴- چنان که در روایتی دیگر از امام کاظم(ع) در تحف العقول، تعبیر «قطّاع الطریق» که درباره «محاربان» به کار می‌رود، درباره دسته‌ای دیگر که به‌رغم جایگاه دینی خود، فریفته دنیا  هستند به کار رفته است.
آنچه در این روایت به مناسبت بحث، محل توجه است، آسیب‌های فراوانی است که برخی عملکردها که به نام اسلام و شرع و به عنوان نظام اسلامی صورت می‌گیرد و برخی سخنان که در دفاع از این عملکردها یا تخطئه مخالفان و منتقدان از سوی برخی خطبای منصوب و غیر منصوب گفته می‌شود، به شدت به چهره پاک دین و تعالیم اسلامی آسیب زده و سبب دین‌گریزی یا بهانه و عذر عدم پای‌بندی به بخشی از احکام شرع شده است. در حالی که نه تنها این رفتارها و گفتارها اصلاح و محدود نمی‌شود، بلکه مجال فزون‌تری برای آنها فراهم می‌گردد.

🔸۵- پیداست زیان چنین گفته‌ها و نوشته‌هایی که به نام دین و حکومت دینی صادر می‌گردد و گاه مایه ریشخند این و آن و گاه مایه خشم و نفرت می‌شود، کمتر از رفتار جاهلانه و گاه خشونت‌بار یک دختر یا پسر جوان در خیابان نیست. فرق آن در علم و آگاهی «آنان» و جوانی و ناآگاهی «اینان» و طبعا سطح زیان‌های متفاوت آن است. چنان که رفتار خشونت‌بار، تهمت، دروغ، ناسزا به کار بردن الفاظ رکیک از هر کسی و درباره هر شخصی که باشد، زشت و ناروا و محکوم است، اما اگر خدای ناکرده به نام دین و در حمایت از حکومت دینی صورت گیرد، پیداست چه آثار جبران‌ناپدیری دارد.

🔸۶- اگر گفته‌ها و رفتارهایی که به نام اسلام و ولایت صورت می‌گیرد، می‌تواند زیان آن به تعبیر روایت یادشده از هجوم و تاراج «سپاه یزید» بیش‌تر باشد، چه کسی باید مواظبت و رسیدگی کند که در عملکردهای موجود به باورهای ایمانی و پای‌بندی‌های اسلامی جامعه چه اندازه آسیب زده شده و می‌شود؟
آن خطیبی که در خطابه خود که باید دعوت به تقوا و عدالت کند، تهمت بی‌دینی به افراد یا اصناف یا جریان‌های مسلمان و پای‌بند می‌زند و هیچ مخالف و منتقدی از شرّ زبان او و هتک حرمت خود در امان نیست، باید مراقبت و به راه درست هدایت گردد.

@szmortazavi