به این واقعیات نیز رسیدگی کنید!
ایة الله سیدضیاء مرتضوی
🔸روزنامه جمهوری اسلامی
شنبه ۲۴ دی ۱۴۰۱
🔸۱- جناب کلینی در روایتی مبسوط با سند موثق، در پاسخ به برخی کج‌فکران زهدفروش، از جمله واکنش پیامبر اکرم(ص) را به نقل امام صادق(ع) بازگو کرده است که پس از به‌خاکسپاری یکی از انصار (وقتی از وضع زندگی او و بازماندگانش پرسید و) فهمید آن شخص در زندگی خود تنها پنج یا شش برده داشته، اما همه آنها را پیش از مرگ آزاد کرده و چند فرزند خردسال به جا گذاشته، فرمود: «اگر کار او را به من اطلاع داده بودید، نمی‌گذاشتم او را کنار مسلمانان دفن کنید! کسی که فرزندانی خردسال را رها می‌کند تا از مردم گدایی کنند: لو اَعلمتُمونی امرَه ما ترکتُکم تدفنوه مع المسلمین، یترک صبیةً صغاراً یتکفّفون الناسَ». سپس امام صادق(ع) از طریق پدر خود، این دستور عمل را از پیامبر اکرم(ص) نقل کرد:
«در رسیدگی به کسانی که عهده‌دار خرجشان هستی، از نزدیک‌تر و بعد نزدیک‌تر شروع کن: ابدأ بمن تعول الادنی فالادنی».
🔸۲- این رهنمود شریف مقدمه این تذکر است که هر کشوری بسته به موقعیت خود منافعی را در بیرون از مرزها دارد و بر پایه اهداف و سیاست‌های خود درباره آنها هزینه می‌کند و ما نیز از این قاعده مستثنا نیستیم؛ به ویژه که از نگاه دینی و بر پایه قانون اساسی بخشی از پیکره امت واحده اسلامی هستیم. اما از منظر اولویت‌بخشی، با توجه به مشکلات فراوان و نیازهای گسترده داخلی، تحمیل هزینه‌های مادی و سیاسی بیش از ظرفیت کشور، هم در منابع و هم در پذیرش اجتماعی، کدام رجحان دارد؟ با کدام منطق و ملاک، بارهایی بر دوش کشور و در واقع بر شانه آحاد جامعه گذاشته می‌شود که بیش از توان آن است؟
🔸۳- قرآن کریم حتی درباره جهاد نیز دستور داده است نخست با کسانی که نزدیک و پهلوی شما هستند بجنگید: «قاتوا الذین یلونکم من الکفار»؛ نه اینکه در برابر دنیایی از مشکلات که بیرون از توان است و بخشی از آن نیز «خودساخته» است، به هزینه جامعه سینه سپر کنیم.
چنان که یک فرق اساسی میان جهاد ابتدایی و جهاد دفاعی همین است که در دفاع، دشمن آغازگر جنگ است و چاره‌ای جز مشارکت همه در آن نیست، چه مرد و چه زن، چه جوان و چه پیر، اما در جهاد ابتدایی که تصمیم و آغاز کار به دست خود مسلمانان است، شرایطی برای وجوب آن گذاشته شده و از جمله بر همه افراد واجب نیست. این یعنی که اسلام نخواسته است مسلمانان به بهای درگیر کردن کل جامعه و سرمایه‌های آن دنبال گسترش دین و توسعه نفوذ اسلام باشند.
🔸۴- به نظر ما به رغم حرمتی که همه آحاد جامعه به ویژه خانواده‌های تنگدست دارند، یعنی همانان که امام‌خمینی آنان را «ولی‌نعمت» شمردند؛ گزافه نیست که گفته شود گسترش موسسات خیریه و امداد برای کمک به خانواده‌های تنگدست که در فراهم ساختن جهیزیه دختران خود دچار مشکل هستند، از مصادیق سخن پیامبر(ص) درباره کودکان آن انصاری است که «یتکففون الناس». گسترش خدمات مراکزی چون کمیته امداد در عین حال که قابل تقدیر است اما در نگاهی کلان به روشنی نشان‌دهنده کاستی در سیاست‌ها و عملکردهای جاری است.
🔸۵- در کنار رسیدگی به برخی جرم‌های امنیتی مانند محاربه، دستفروشی دختران جوان در مترو و خیابان و بدتر از آن تن دادن به جمع‌آوری زباله را نیز هرچند اندک اتفاق افتد، باید به دیده عبرت و از منظر برخی سیاست‌ها و مواضع پرهزینه برای کشور و جامعه اسلامی دید. چنان که باید پرسید در رسانه‌های وابسته به بیت‌المال که آن همه در گزارش فلاکت و بدبختی مردمان برخی کشورهای دیگر، شبانه‌روز فعال هستند، سالانه چند بار گزارش‌هایی واقعی از شاخص‌هایی مانند احساس خوشبختی یا «فلاکت اجتماعی» یا حتی گسترش بی‌سوادی در داخل کشور منتشر کرده و می‌کنند؟
🔸۶- آیا رسیدن شاخص «فلاکت» (مجموع نرخ بیکاری و تورم)، در سال ۱۴۰۰ به نزدیک ۵۰ درصد (بیکاری ۹.۲درصد و تورم ۴۰.۲درصد) که بالاترین نرخ فلاکت در ۲۵ سال اخیر است و ایران را در سال ۱۴۰۰ برابر ۲۰۲۱ میلادی، در رتبه چهارم دنیا، پس از کشورهای زیمباوه، سودان و لیبی قرار داد، یک فاجعه برای جامعه نیست؟ البته باید دید با شرایط دشوارتر کنونی، این شاخص در سال جاری چه وضعی خواهد داشت؟! (ادامه دارد).
@szmortazavi
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. نخستین نفر باشید.
یادداشت، نقد یا دیدگاه خود را بنویسیدبدون ترک این صفحه، برداشت خود را با ما و دیگر خوانندگان در میان بگذارید.