«حضور زنان در مناصب سیاسی و قضایی: بررسی فقهی»
آیت الله سیدضیاء مرتضوی
مسئله حکم شرعی ریاست و قضاوت زنان از چندین منظر فقهی قابل بررسی است. یکی از آنها ارزیابی ادله‌ای است که فقیهان از گذشته‌ی دور تاکنون در استدلال بر شرط ذکورت مطرح کرده‌اند. بررسی این ادله که به بیش از بیست مورد می‌رسد، به‌ویژه از نظر دلالت نشان می‌دهد هیچ‌یک از آنها قابل استناد در اثبات شرط ذکورت نیست؛ نه در مسئله قضاوت که موضوع اصلی سخن فقیهان بوده است و نه در موضوع ریاست عامه یا محدود زنان که در نوع استدلال‌ها درباره این شرط با موضوع قضاوت مشترک است.
این ادله که بخشی از آنها میان فقهای شیعه و سنی مشترک است، در هفت گروه قابل دسته‌بندی است: ۱- اصل عدم جواز و فقدان دلیل، ۲- آیات قرآن، ۳- وجود کاستی‌ها در زنان، ۴- اولویت ممنوعیت در مقایسه با احکام دیگر، ۵- روایات نفی قضا از زنان، ۶- روایات محدود ساختن زنان، ۷- سیره عملی و اجماع نظری.
افزون بر این‌که بررسی ادله درباره‌ی این دو موضوع مهم فقهی نکات مهمی را بیان می‌کند، نشان‌دهنده نگاه فقیهان به جایگاه اجتماعی زنان و نوع رویکردشان به سایر مسائل پیرامون زنان است. این دستاورد وقتی اهمیت دوچندان می‌یابد که شناختی درست از تحولات عصری مربوط به زنان از جمله در حوزه واگذاری مسئولیت‌های کلان سیاسی و اجتماعی به دست می‌آید. همچنین به این پرسش پاسخ می‌دهد که این تحولات از نگاه بازشناسی نقش‌های زنان و مردان، چه نقشی در بازخوانی ادله می‌تواند داشته باشد؟
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. نخستین نفر باشید.
یادداشت، نقد یا دیدگاه خود را بنویسیدبدون ترک این صفحه، برداشت خود را با ما و دیگر خوانندگان در میان بگذارید.