معرفی کتاب: قلمروی اجرای شریعت در حکومت دینی

معرفی کتاب:

عنوان: قلمروی اجرای شریعت در حکومت دینی

مولف آیة الله سید محمد علی ایازی

مر کز نشر: انتشارات سرابی

ویرایش سوم:  تاریخ انتشار 1401 ش.

کتاب قلمروی اجرای شریعت در حکومت دینی با ضمیمه سه مقاله درباره ویژگی های حکومت دینی، بررسی ونقد الزام حجاب در حکومت دینی که به تازگی منتشر شده است. حاصل دغدغه ها وتحقیقات طولانی مدت آیة الله سید محمد علی ایازی از اساتید درس خارج فقه واصول حوزه علمیه قم واز قرآن پژوهان برجسته حوزه ودانشگاه می باشد. مولف محترم درمقدمه ویراست سوم کتاب می نویسد: طرح وبررسی این مباحث از منظر دین وشریعت از دغدغه های دیرین من بوده واین جناب این مباحث را از دهه هفتاد شروع کرده بودم، آزادی درقرآن رابرای روشن کردن بنیاد های دینی درنسبت میان اراده انسان ودین نوشتم ومباحث دیگری را درهمین راستا بیان کردم. درآن سال ها براین فرض که حکومت دینی به دنبال دینی کردن جامعه است، این نظریه را به چالش کشیدم که دخالت فیزیکی حکومت در امر شریعت، اولا مطلوب شارع نیست وثانیا مفید فایده نیست وثالثا موجب منزجر کردن از دین می شود این بحث را در اثار دیگرم نشان داده بودم وگفته بودم که آزادی اراده وانتخاب جزء جدای نا پذیر انسان واساس تعالیم قرآن است وبه همین دلیل درابعاد مختلف به اثبات آن درقرآن برآمده بودم صورت دیگری از بحث را درمقاله ای با عنوان حکومت دینی وویژگی ها وآفات» دنبال کرده بودم درآن نوشته درپی نشان دادن صفت ممیزه حکومت دینی برآمده وتفاوت چنین حکومتی را با حکومت های سکولار ولائیک روشن ساخته بودم

اما در این تحقیق پرسش اساسی در این جا کشف قلمرو دخالت حکومت وجامعه دراجرای احکام دینی مراجعه به متون دینی است. این که طبق تحقیقات اجتماعی دینداران چه می گویند وبرای جامعه چه می خواهند، موضوع بحث این تحقیق نیست.

البته منکر توجه به یافته های میدانی آن نیستم که دربرخی موارد از این پیمایش ها صورت گرفته وآثار این الزام واجبار را نشان داده است مراجعه به یافته های میدانی این نتیجه را به خوبی نشان داده که هرچه این الزام ها بیشتر شده، رونق دینداری واقعی هم کاسته شده است تظاهر و ریارکاری ودوچهره شدن انسان ها درمیان خانه وکار وحوزه خصوصی وعمومی افزایش پیدا کرده است از سویی آثار حقیقی و واقعی دین هم رو به افول گذاشته است.

اما نگاه درون دینی، کمک می کند که از درون دستگاه دینی دریبابیم که موضع دین برای دینی کردن جامعه چیست؟ از این منظر برای کسی که به ارزش های دینی معتقد ونگران تحقق بخشیدن بدان هاست این پرسش همواره مطرح می شود که منابع دینی چه می گویند؟ وارزش ها از چه راهی باید تحقق پذیرند؟ همچنان که، قلمرو دخالت حکومت وجامعه دراجرای احکام دینی محدوده سخنان را مشخص می سازد که این تکالیف تا چه حد است وباید به چه قیمتی شریعت را اجرا کرد به تعبیر دیگر درک عقلانی کمک می کند تا روشن شود دینی شدن جامعه به چیست واز چه راهایی تحقق پذیر است؟

بحث از قلمرو اجرای شریعت ،پاسخ به سوال اساسی ومحور تحقق دین درشکل مفید ومعقول عملی است، زیرا هرکسی که به سلامت وحیات معنوی جامعه می اندیشد، به دنبال راه ها وروش های مفید وموثر وپرهیز از روش های مخرب وناکار آمد است.  از سوی دیگر اکنون نزدیک دو دهه از پیروزی انقلاب گذشته و تلاش های بسیار در دینی شدن جامعه شده است، اما آمار ها وارقام مطالعات اجتماعی نشان ازآسیب  جدی  اخلاقی جامعه را نشان می دهد این نکته را کاملا از افکار عمومی می توان فهیمد وبه ویژه با تجربه گذشت این همه واصرار گروهی بر اجرای شریعت واهتمام به شعائر مذهبی که در روزگار ما دغدغه آفریده است؛ زیرا درست که صو.رت سازی دینی گسترش یافته، حجم برنامه ها فراوان از زیارت عاشورا، اعتکاف ، اربعین، درمدارس گرفته وبرنامه های دیگر، جلسات هیجانی مذهبی تا کنترل سخت مدارس وادارات وگزنیش، اما مشکلات ونا هنجاری ها برطرف نشده وشیوه نادرست دراصرار براجرای شریعت بدون توجه به ملزومات دیگر نتیجه مطلوب را به ارمغان نیاروده است، به همین دلیل ضرورت طرح مساله جدی تر شده که آیا واقعا این روش ها دینی است وآیا این روش ها به دینی شدن جامعه کمک کرده است؟

تحقیق حاضر به این دغدغه ها پاسخ داده است ونتیجه تحقیقات خویش را در قالب کتاب« قلمرو اجرای شریعت در جکومت دینی» به دین پژوهان ارائه نموده است.