یکشنبه، ۱۷ آبان ۱۴۰۵

حق-حیات

۲ مطلب

حقوق انسان در قرآن؛ حق حیات و معنای «فکأنما قتل الناس جمیعا» در تفاسیر (بخش ۲)

بسم الله الرحمن الرحیم بحث ما درباره‌ی حقوق انسان در قرآن بود و به یکی از این موارد ما اشاره کردیم که حق حیات بود. آیات مختلفی که در حرمت قتل چه قتل انسان نسبت به دیگران چه نسبت به خودش، چه نسبت به فرزندان و دیگران بود را مورد توجه قرار دادیم و گفتیم که در آیه‌ی 32 سوره‌ی مبارکه‌ی مائده قرآن کریم تعبیر ویژه‌ای دارد که این تعبیر جای تامل تفسیری دارد و البته به طور کلی می‌شود این گونه استفاده کرد که این آیه‌ی شریفه مساله‌ی حق حیات را بسیار امر عظیم و بزرگی مطرح می‌کند و لذا گرفتن جان انسان‌ها را بسیار عظیم معرفی می‌کند. در این آیه‌ی شریفه که بعد از ذکر داستان‌هابیل و قابیل مطرح شده قرآن می‌فرماید (مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَن قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا وَلَقَدْ جَاء تْهُمْ رُسُلُنَا بِالبَيِّنَاتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيرًا مِّنْهُم بَعْدَ ذَلِكَ فِي الأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ) یعنی به‌خاطر آن قضیه‌ای که درباره ی‌هابیل و قابیل و…

۷ آبان ۱۴۰۵

حقوق انسان در قرآن؛ مفهوم حق، دوسویه بودن حقوق و حق حیات (بخش ۱)

بحثی که من به صورت تفسیری در چند شب طراحی شده با عزیزان خواهم داشت، بحث حقوق انسان در قرآن هست. اصل بحث این است که در جامعه‌ی امروز به مساله‌ی حق انسانی توجه ویژه‌ای می‌شود و انسان‌های کره‌ی زمین خودرا نسبت به خیلی از امور محق می‌دانند و مکاتب انسانی به حق انسان به عنوان یک دستاورد بشری تاکید می‌کنند. شاید آن چیزی که تحت عنوان اعلامیه‌ی حقوق بشر یا منشورهایی که به عنوان حقوق شهروندی در دنیای جدید چه در کشور ما و چه در سطح بین الملل مطرح می‌شود بر این اساس است که انسان موجودی است که در این دنیا حقوقی دارد و باید این حقوق مورد توجه قرار بگیرد چه از سوی انسان‌های دیگر چه از سوی دولت‌ها و چه دولت‌ها و ملت‌ها نسبت به یکدیگر باید حقوق یکدیگر را رعایت کنند. شاید بگوییم که در دنیای جدید آن چیزی که تحت عنوان اعلامیه‌ی حقوق بشر یا منشورهایی در حقوق شهروندی ارائه شده نتیجه رنج‌های بشر و نزاع‌های او در قرون وسطی و نتیجه‌ی تلاش‌هایی است که بالاخره انسان سعی کرده بر اساس فکر و تجربه‌ی خودش حقوقی را طراحی کند که بتواندزندگی آرام تری را داشته باشد نزاع‌ها کنار برود گرچه روشن است که هم این…

۷ آبان ۱۴۰۵