یکشنبه، ۱۷ آبان ۱۴۰۵

اخلاق

۱۰ مطلب

تحلیل فقهی، حقوقی و اخلاقی واقعه عاشورا؛ از اصل قیام تا حق‌الناس در کربلا

بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله و الصلاة و السلام علی رسول الله و علی آله آل الله و لعنة الله علی اعدائهم اعداء الله الی یوم لقاء الله. اللهم صل علی محمد و آل محمد. خداوند بزرگ را شاکرم که توفیقی عنایت فرمود تا فرصتی در این جمع فاخر و بسیار محترم حضور داشته باشم. از عزیزانی که باعث و بانی تأسیس این نشست بوده‌اند، مؤسسه فهیم و دوستان و شما بزرگواران که حضور پیدا کردید، به سهم خود تشکر می‌کنم. علی الله اجرکم.

۷ آبان ۱۴۰۵

اخلاق در حادثه عاشورا؛ دعوت اخلاقی امام حسین (ع) به کتاب خدا و سنت پیامبر (ص)

بسم الله الرحمن الرحیم اَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى سَيِّدِنَا وَ نَبِيِّنَا أَبِي الْقَاسِمِ الْمُصْطَفَى مُحَمَّدٍ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ الطَّاهِرِينَ الْمَعْصُومِينَ الْمُكَرَّمِينَ، سِيَّمَا بَقِيَّةَ اللَّهِ الْمُنْتَظَرِ، رُوحِي وَ أَرْوَاحُ الْعَالَمِينَ لَهُ الْفِدَاءُ. صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ وَ عَلَى الْمُسْتَشْهَدِينَ بَيْنَ يَدَيْكَ. با عرض سلام و عرض ادب محضر شما بزرگواران، عُزّا و فضلا و اساتید مکرم.

۷ آبان ۱۴۰۵

اخلاق جامعه‌ای در قرآن؛ از فضیلت‌مندی افراد تا فضیلت‌مندی ساختارهای جامعه

بسم الله الرحمن الرحیم بحث امشب را شروع می‌کنم با عنوان مبانی اخلاق جامعه یا مبانی اخلاق جامعه‌ای در قرآن کریم برای ما مسلمان‌ها بی تردید نخستین و شاید مهم ترین منبع اخلاق قرآن کریم هست. اگرچه تاریخ زیسته‌ی ما مسلمان‌ها نشان دهنده‌ی نوعی مهجوریت برای قرآن کریم در این زمینه است به گونه‌ای که حتی شاید در درس‌های طلبگی ما حتی در درس‌های خارج ما کمتر به آیات قرآن کریم استدلال می‌شود، اما به لحاظ نظری دست کم قرآن کریم به عنوان نخستین و مهمترین منبع برای اخلاق ما معرفی می‌شود. البته این بحث که آیا واقعا قرآن کریم ماهیت یک کتاب اخلقی را دارد یا ندارد یا اساسا در قرآن کریم چیزی به نامنزاع اخلاقی ما داریم یا نداریم این‌ها مباحث مهمی است ولی موضوع بحث امشب ما نیست. في الجمله این را می‌دانیم که برای همه‌ی ما مسلمان‌ها؛ قرآن کریم بیانگر فضیلت بندی، فضیلت، رذیلت و رذیلت بندی است و ما را نسبت به آموزه‌های اخلاقی ترغیب می‌کند به ما معرفت می‌دهد که چه چیزی اخلاقی است چه چیزی اخلاقی نیست و ما معمولا مستند به آن چه که از قرآن می‌آموزیم درباره‌ی اخلاق داوری می‌کنیم و اخلاق خودمان را بر اساس قرآن کریم…

۷ آبان ۱۴۰۵

کارکردهای مناسک و شعائر دینی؛ هویت‌بخشی، معرفت، اخلاق و مسئولیت اجتماعی

با بقیه‌ی مذاهب اسلامی متفاوت می‌شویم. فرض کنید بحث زیارت، عزاداری، نوع عبادت شیعه را از سایر مذاهب متمایز می‌کند. آن بخش متمایزکننده‌ی ادیان و مذاهب آن چیزی است که از آن به عنوان مناسک و شعائر یاد می‌شود. طبق یک فهرستی که من برای خودم آماده کردم ده عنوان را می‌شود ذیل این قرار داد و بحث ما پیرامون کارکرد این‌هاست. طهارت است چون طهارت هم جنبه‌ی مقدمی دارد و هم مستقل است مثل غسل روز جمعه خودش یک عبادت مستقل است حالا وضو یا غسل برای نماز آن جنبه‌ی مقدمی دارد اما چون برخی از طهارت‌ها خودش عنوان مستقل دارد می‌شود اورا هم یک موضوع تلقی کرد. طهارت، نماز، روزه، حج، اعتکاف، ادعیه، زیارات، عزاداری، زمان‌های مقدس، مکان‌های مقدس این‌ها چیزهایی است که ما به عنوان مناسک و شعائر یاد می‌کنیم فرض کنید مسجدالحرام یا مسجد کوفه برای شیعه یا کل مساجد نسبت به مسلمان‌ها در نظر بگیریدزمان‌های خاص، عید فطر، عید قربان، نیمه‌ی شعبان، عید غدیر این‌ها چیزهایی است که ذیل عنوان مناسک و شعائر قرار می‌گیرد. ما وقتی نگاه می‌کنیم به منابع دینی برای این‌ها یک سری فوائد یا به تعبیر امروزی کارکرد ذکر کرده مثلاً راجع…

۷ آبان ۱۴۰۵

فلسفه احکام با تاملی در روایات رضوی کتاب علل الشرایع

ایام مصیبت و عزای خاندان رسالت، رحلت پیامبر گرامی اسلام (صلی‌الله‌علیه‌وآله)، شهادت امام مجتبی (علیه‌السلام) و این شب‌ها هم که شب شهادت ولی‌نعمت‌مان، امام رضا (علیه‌السلام) است را تسلیت عرض می‌کنم. امروز جایی عزیزی روی منبر می‌گفت بزرگان توصیه کرده‌اند این روزها فقط روضه بخوانید و حرف زدن بماند برای وقت‌های دیگر. منتها ظاهراً اشتباهی بنده را دعوت کرده‌اند! چون من اگر بخواهم به مبنای آن آقا عمل کنم، نهایتاً در حد یک‌سری حرف‌های طلبگی و بحث‌های این‌چنینی می‌توانم کوتاه تصدیع بدهم. پیشاپیش هم از همه اساتید و حضار محترم عذرخواهی می‌کنم و امیدوارم که خداوند متعال، سخن مفیدی را بر ذهن و زبانم جاری کند.

۲ آبان ۱۴۰۵