یکشنبه، ۱۷ آبان ۱۴۰۵

مقالات و جستارها

۳۰۰ مطلب

نهی‌های امام علی (ع) در عهدنامه مالک اشتر؛ آموزه‌های حکمرانی برای دنیای امروز

آیت الله کاظم قاضی‌زاده / تفاوت شیوه حکمرانی دنیای جدید با صدر اسلام 🔴در دنیای جدید ارتش منسجم و سازمان‌دهی شده وجود دارد که می‌توانند با مخالفان برخورد کنند ولی در صدر اسلام چنین چیزی وجود نداشت و یا مسئله رسانه که دولت‌ها عمدتاً می‌توانند با رسانه ای خود جامعه را اداره کنند

۷ آبان ۱۴۰۵

کارآمدی، شرط مشروعیت نظام؛ عقل عملی، استقلال قوا و کاستی‌های قانون اساسی

🔴 یک مسئله در حوزه عقل نظری است که شأن عقل نظری، شأن معرفت است. حالا متعلق این معرفت یا هست و نیست ها هم هست یا بایدها و نبایدها یا حکمت نظری یا حکمت عملی، این را حضرت استاد در آثارشان به صورت مبسوط دارند. کتابی دارند تحت عنوان حکمت نظری و عملی در نهج البلاغه و این مسئله را در حقیقت باز کردند که آنچه به حوزه نظر و فکر و معرفت برمی‌گردد خواه متعلقش هست و نیست‌ها باشند خواه متعلقش بایدها و نبایدها، شأن عقل نظری است. ما یک عقلی داریم یک قوه‌ای داریم یک حقیقتی است که این حقیقت کارش بررسی و معرفت و شناخت و آگاهی است نسبت به هرچه که در نظام هستی هست؛ از مبدا گرفته تا هیولا همه و همه اینها در حوزه عقل نظر قابل بحث و بررسی است 🔴یک شأن دیگری هم داریم که از آن به شأن یا عقل عملی یاد می‌کنیم. و آن همه اموری است که در حوزه عمل برای انسان اتفاق می افتد. از ایمان و باور گرفته، از اراده و خواست و مشیت گرفته، از شوق و میل گرفته، از حتی تحریک عضلانی، همه آنچه را که در حوزه عمل دارد اتفاق می افتد از جایگاه عقل عملی به آن توجه می شود. ایمان را جزء شئونات عقل عملی می‌دانند چون ایمان کار و فعل نفس است.…

۷ آبان ۱۴۰۵

اجتهاد مقاصدی و نقش آن در نزاهت فقه؛ رویکرد تعلیل‌مداری در استنباط احکام

حجت‌الاسلام سید ابوالحسن نواب/ اجتهاد مقاصدی و نقش آن در نزاهت فقه 🔴دایره احکام شریعت در فقه مرسوم و متداول عبارت است از عبادات ومعاملات ما در دایره تعبدیات و عبادات و در دایره احکام شرعی هیچ بحثی نداریم زیرا آیات و روایات و مبانی فقها به اندازه کافی وجود دارد و همه از آن بهره‌مند هستیم

۷ آبان ۱۴۰۵

فقه، اصالت و معاصرت؛ ضرورت نوآوری در اجتهاد و نقد تفکر «دیر به دنیا آمدن»

آیت‌الله ابوالقاسم علیدوست: اجتهاد، اصالت ومعاصرت می خواهد 🔴مراد از اصالت، اجتهاد جواهری است که اصالت خود را حفظ کند یک حرکت ژورنالیستی نباشد  چناچه مراد از معاصرت همان پویایی فقه و مراعات شرایط زمانی و مکانی است لذا فقه اگر بخواهد اصالت خود را حفظ کند باید نرم های اجتهاد در آن موجود باشد باید فقاهت معاصر داشته باشد یعنی اقتضائات زمان ومکان را نیز در نظر داشته باشد در کنار فقه معاصر باید نگاه فقیهانه معاصر هم باید داشته باشیم اجتهاد اصالت ومعاصرت می خواهد بعید می دانم کسی اهل مطالعه وتأمل باشد در ضرورت اصالت ومعاصرت فقه تردید نماید

۷ آبان ۱۴۰۵

ولایت سیاسی معصومان؛ دیدگاه‌های علمای شیعه درباره نصب الهی پیامبر (ص) و ائمه (ع) برای حکمرانی

اکثریت علمای شیعه اعتقاد به نصب پیامبر و ائمه (ع) برای حکمرانی دارند/ دکتر سید صادق حقیقت 🔴منظور از ولایت سیاسی معصومان این است که آیا خداوند پیامبر را برای زمامداری و حکمرانی منصوب کرده است یاخیر؟ اگر پیامبر برای این شأن منصوب شده این شان به امام علی (ع) و فرزندان ایشان منتقل شده است؟ اینکه به فعلیت رسیده یا خیر مورد بحث ما نیست

۷ آبان ۱۴۰۵

وفاداری و پیمان‌شکنی در قرآن؛ وفای به عهد در روابط فردی، حکومت و مردم و عرصه بین‌الملل

به گزارش روابط‌عمومی مؤسسه پژوهشی – فرهنگی فهیم، سلسله جلسات علمی این مؤسسه به مناسبت ماه مبارک رمضان، با حضور اساتید و فضلای حوزه، در تاریخ ۱۲ اسفندماه ۱۴۰۳، هم‌زمان با شب دوم این ماه مبارک برگزار شد. در این جلسه، استاد سید جواد ورعی، از اساتید درس خارج فقه سیاسی، سخنرانی خود را با عنوان «از وفاداری تا پیمان‌شکنی در قرآن» ارائه نمود. آنچه در ادامه می‌خوانید، گزیده‌ای از سخنان ایشان است: بسم‌الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب‌العالمین و صلی‌الله علی سیدنا و نبینا و حبیب قلوبنا ابوالقاسم محمد صلی الله علیه و آله و سلم و علی اهل بیت الطیبین الطاهرین.

۷ آبان ۱۴۰۵

امام موسی کاظم (ع) و نقاط عطف تاریخ امامت؛ از صلح امام حسن (ع) تا زندان هارون

توفیقی است که از جانب خداوند حاصل شده؛ از سویی به‌خاطر شادی بندگی خداوند و از سوی دیگر به دلیل غم و اندوه حاصل از یاد اهل‌بیت علیهم‌السلام. بابت این توفیق، خدا را شکر می‌کنم. لحظاتی را به یاد می‌آورم که بندگان الهی ارزش این فرصت‌ها را می‌شناختند و آن‌ها را از دست نمی‌دادند. پیش از آنکه به پرسش‌هایی که درباره سیره اهل‌بیت در ذهن دارم بپردازم، یادآوری می‌کنم که روزه در ماه رمضان به‌عنوان جشنی برای نزول قرآن در نظر گرفته شده است. این حکم الهی، در ماهی که قرآن در آن نازل شده، تشریع گردیده است. می‌توان با اطمینان گفت که فلسفه روزه‌داری، تجلیل از قرآن و گذران ماه نزول آن با عبادتی است که نتیجه‌اش تقواست. همین تقوا، زمینه ارتباط عمیق‌تر انسان با قرآن را فراهم می‌کند.

۷ آبان ۱۴۰۵

روشنگری حضرت زهرا (س) در برابر تحریف حاکمیت؛ نقد سقیفه و امامت به‌عنوان امری الهی

فاطمه زهرا (س) روشنگری و مقابله با حاکمیت غاصب / آیت الله علی نظری منفرد آیت الله علی نظری منفرد؛ استاد حوزه علمیه، شامگاه ۱۵ آذرماه در سخنانی در مراسم عزاداری مؤسسه فهیم با عنوان «روشنگری فاطمه(س) در برابر تحریف حاکمیت» با بیان اینکه روشنگری در جایی رخ می‌دهد که حقایق برای مردم تحریف و پنهان شده است و فرد روشنگر باید آگاه به حقایق باشد و ترفند دشمن را بتواند بشناسد و بیان کند، گفت: تحریف کلمه‌ای است که خداوند در قرآن در مورد عهدین بیان کرده است؛ تحریف گاهی لفظی و معنوی و گاهی جابجایی است؛ «مِنَ الَّذِينَ هَادُوا يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ» یا «فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَٰذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلً» از موضع‌گیری حضرت زهرا(س) برمی‌آید که تحریف در واقعیت رخ داده بود.

۷ آبان ۱۴۰۵

خطبه حضرت زهرا (س)، بازخوانی میراث بعثت؛ تفسیر «الا فی الفتنة سقطوا» و ریشه‌های فتنه سقیفه

بسم‌الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب‌العالمین، و الصلاة والسلام علی سیدنا و نبینا ابوالقاسم المصطفی محمد صلی الله علیه و آله الطیبین الطاهرین. گاهی توفیق، چه جبری باشد و چه اختیاری، سبب می‌شود که انسان در شرایط خاصی قرار بگیرد. امشب نیز توفیق، یا شاید بهتر بگویم توفیق جبری، باعث شد که در خدمت شما عزیزان و بزرگواران باشم. چند روز پیش در صحبت با جناب آقای قاضی‌زاده، دوست عزیزمان، تصور کردم ایشان قانع شده‌اند که دیگر در این جلسه حضور پیدا نخواهم کرد. اما امروز حضرت آقای اوجی تماس گرفتند و با تأکید از من خواستند که بیایم. ما نیز، چون عادت کرده‌ایم که گوش‌به‌فرمان باشیم، پذیرفتیم و آمدیم.

۷ آبان ۱۴۰۵

فقه و منزلت حضرت زهرا (س)؛ جایگاه سیره و گفتار فاطمی در استنباط احکام شرعی

آیت الله سروش محلاتی : زندگی حضرت علی و حضرت زهرا الگو است، اما باید به شرایط و تفاوت‌های هر زمان و مکان توجه داشت . به گزارش روابط‌عمومی مؤسسه پژوهشی - فرهنگی فهیم هم‌زمان با ایام عزاداری شهادت صدیقه طاهره فاطمه زهرا (س) چهارصد و دهمین جلسه نظریه‌پردازی مؤسسه فهیم با عنوان فقه و منزلت حضرت زهرا (س) با ارائه آیت‌الله محمد سروش محلاتی استاد درس خارج فقه حوزه علمیه قم و پژوهشگر فقه سیاسی با حضور اساتید و پژوهشگران حوزه و دانشگاه برگزار شد.

۷ آبان ۱۴۰۵

سبک زندگی پیامبر رحمت (ص)؛ مدارا و همزیستی مسالمت‌آمیز با مخالفان و بیگانگان

به گزارش  روابط عمومی موسسه پژوهشی-فرهنگی فهیم چهارصدو نهمین جلسله از  سلسله جلسات نظریه پردازی موسسه فهیم با ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین  دکتر مسعود آذربایجانی، شامگاه ۱۱ شهریور باعنوان «سبک زندگی پیامبر رحمت(ص) در ارتباط با مخالفان و بیگانگان» با حضور اساتید حوزه ودانشگاه و جمع کثیری از فضلای حوزوی ومحققان دانشگاهی درسالن اجتماعات موسسه فهیم برگزار شد. مفهوم شناسی  واژه رحمت

۷ آبان ۱۴۰۵